سير بماليم ، خاصيت [ جذب ] را از دست مىدهد ، اما آن بر اثر شستن با سركه از نو احيا مىشود . ( 1 ) . يونانى . سنگ مغناطيس ، ماگنتيت ؛ الجماهر ، 200 ؛ ابن سينا ، 416 . ( 2 ) . مغانيطش ، نك . يادداشت 1 . ( 3 ) . نسخه الف : ارمنطيقون ، نسخهء فارسى : ارنيطيقون ، الجماهر ، 200 : ارميطيقون ، قس . بر بهلول ، 2973 : ارميطيقون - ( ؟ ) . ( 4 ) . ايرقليثا - - « سنگ هرقلة » ؛ قس . بر بهلول ، 2974 و الجماهر ، 472 ، يادداشت 2 . ( 5 ) . نسخهء الف : كيفاتثفت فرزلا ، نسخهء فارسى : كيفانيفث فرزلا ، الجماهر ، 200 : « كفاشفت فرزلا » ، بر بهلول ، 100615 : كافا دنتفافرزلا - الحجر الذى يجذب الحديد - « سنگى كه آهن را مىربايد » . ( 6 ) . آهن‌رباى ، قس . II , Vullers ، 61 . ( 7 ) . نسخهء الف : كدّهك ، نسخهء فارسى : كاتنل ، الجماهر ، 200 : « كدهك » . ( 8 ) . هرباج . ( 9 ) . ديوسكوريد ، V ، 110 . ( 10 ) . شادنه ، نك . شمارهء 595 . 1008 . معنيسيا 1 - اكسيد منگنز آن را شيشه‌گران و كوزه‌گران به كار مىبرند 2 . آن ممكن است همانند گرد و خاك ريز باشد كه در آن چشمك‌هاى درخشنده شبيه آهن ديده مىشود ، نيز ممكن است به صورت تكه‌هاى سفت باشد . سرخ‌رنگ آن نيز وجود دارد . ( 1 ) . كانىهاى منگنز و پيش از همه پيرولوزيت - دىاكسيد منگنز Mno 2 را با اين اصطلاح مشخص مىكنند . نك . كريموف ، سر الاسرار ، 60 ؛ Ruska , Al - R zi's Buch Geheimnis der Geheimmsse , 43 ؛ الجماهر ، 476 ، يادداشت 10 . تعريف‌هاى نادرست نيز به چشم مىخورد : منيزى ؛ ابن سينا ، 418 ؛ II , Dozy ، 604 . ( 2 ) . منگنز براى تهيهء رنگ زيباى كركهانى لعاب‌ها و شيشه‌ها به كار مىرود ؛ الجماهر ، 476 ، يادداشت 10 . 1009 . مقل 1 الآمدى : وقلة 2 « درخت مقل » است و از نظر برگ و ليف به درخت خرما مىماند . ابن الاعرابى : دوم 3 درختى بزرگ است . الخليل : مقل ميوه « دوم » است كه كاملا شبيه درخت خرما است .